سنگ مثانه

سنگ های مثانه توده های سفت مواد معدنی هستند که می تواند در داخل مثانه در صورت عدم تخلیه کامل ادرار شکل گیرد. اگر این سنگ ها آنقدر کوچک باشند که بتوانند در زمان ادرار کردن به بیرون از بدن رانده شوند باعث بروز علائمی نمی شوند. ولی بیشتر افراد مبتلا به سنگ های مثانه علائمی را تجربه می کنند، چون این سنگ ها دیواره مثانه را خراش داده و جریان ادرار را مسدود می کنند. در این مقاله از دکتر سعید موحد ، بهترین جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری در زاهدان ، به بررسی درمان سنگ مثانه خواهیم پرداخت.

درمان سنگ مثانه - دکتر موحد

علائم سنگ مثانه

علائم رایج سنگ های مثانه شامل موارد زیر می باشد:

  • درد در ناحیه پایینی شکم که اغلب شدید می باشد. (مردان این درد را در داخل یا در اطراف آلت تناسلی تجربه می کنند.)
  • درد یا ناتوانی در ادرار کردن
  • ادرار کردن مکرر (به خصوص در شب)
  • ادرار کدر یا تیره
  • مشاهده خون در ادرار

بیشتر موارد سنگ های مثانه مردان بالای 50 سال را به دلیل ارتباط با بزرگ شدن پروستات تحت تاثیر قرار می دهند. ولی بیشتر مردان و زنان می توانند به سنگ مثانه مبتلا شوند.

چه زمان به پزشک مراجعه کنیم ؟

در صورت مشاهده هر یک از علائم فوق، به خصوص در صورت تجربه درد پیوسته شکم، نیاز به ادرار کردن به صورت مکرر یا مشاهده خون در ادرار به پزشک مراجعه کنید. این علائم الزاماً نشانه سنگ مثانه نمی باشند ولی باید توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرند. اگر پزشک شما به وجود سنگ مثانه مظنون باشد، برای انجام تست شما را به بیمارستان ارجاع می دهد. احتمالاً نخست، تست خون و ادرار انجام می شود. تست خون نشان می دهد که آیا عفونتی در داخل مثانه شما وجود دارد یا خیر. مرحله بعدی گرفتن اشعه X از مثانه است. تمام سنگ های مثانه به وضوح در اشعه های X نشان داده نمی شوند، بنابراین یک نتیجه اشعه X منفی همیشه بدان معنا نیست که شما سنگ مثانه ندارید. یک اسکن اولتراسوند گاهی به جای اشعه X مورد استفاده قرار می گیرد. سنگ مثانه را می توان با استفاده از سیستوسکوپی نیز شناسایی کرد. در این روند یک لوله فیبروپتیک نازک با یک منبع نور و یک دوربین (سیستوسکوپ) در مجرای ادرار قرار داده شده و به سمت بالا به طرف مثانه حرکت داده می شود. این دوربین تصاویری را به یک صفحه نمایشگر ارسال می کند که اورولوژیست شما دکتر سعید موحد بهترین دکتر کلیه در زاهدان آن ها را مشاهده کرده و تشخیص لازم را برای درمان سنگ مثانه ، انجام می دهد.طزز

🩺جراحی پروستات و درآوردن سنگ مثانه توسط دکتر موحد بهترین اورولوژیست زاهدان

درمان سنگ مثانه چگونه انجام می شود ؟

در برخی موارد با نوشیدن آب بسیار سنگ می تواند دفع شود. اما بسیاری از بیماران قادر به تخلیه کامل ادرار نیستند و لازم است برای خارج کردن سنگ ، عمل جراحی انجام شود. که چند نوع جراحی برای درمان سنگ مثانه وجود دارد.

  • سیستوستومی (مثانه ‌بری) باز
  • خرد کردن و خارج کردن سنگ (سیستولیتولاپاکسی) از راه زیر پوست استخوان شرمگاهی (سوپراپیوبی)
  • خرد کردن و خارج کردن سنگ (سیستولیتولاپاکسی) از راه پیشابراه

نحوه درمان سنگ مثانه

بری برداشتن و درمان سنگ مثانه در زاهدان ، جراحی مورد نیاز است. گاهی در صورت کوچک بودن سنگ مثانه می توان آن را با نوشیدن مقدار زیادی آب دفع کرد، ولی این روش در صورت ناتوانی در تخلیه کامل ادرار از مثانه کارساز نمی باشد.

سیستولیتولاپاکسی مجرای ادرار

این رایج ترین روند استفاده شده برای درمان افراد بزرگسال مبتلا به سنگ مثانه می باشد. جراح یک لوله سفت کوچک با یک دوربین در یک سر آن (سیستوسکوپ) را در مجرای ادرار وارد کرده و به سمت بالا به طرف مثانه حرکت می دهد. دوربین برای کمک به تعیین موقعیت سنگ مثانه مورد استفاده قرار می گیرد. یک دستگاه خرد کننده، لیزر یا امواج اولتراسوند که از سیستوسکوپ انتقال داده می شوند را می توان برای شکستن سنگ ها به قطعات کوچک تر و ایجاد امکان شسته شدن آن ها به بیرون از بدن برای درمان سنگ مثانه ، مورد استفاده قرار داد. این تکنیک تحت بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام می شود، بنابراین شما در طول روند هیچگونه دردی را احساس نخواهید کرد.

سیستولیتولاپکسی سوپراپوبیک زیر جلدی

این روند اساساً برای درمان سنگ مثانه کودکان جهت اجتناب از آسیب دیدن مجرای ادرار آن ها استفاده می شود. این روش گاهی برای افراد بزرگسال دارای سنگ های مثانه بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد. به جای قرار دادن یک لوله در مجرای ادرار، جراح برش کوچکی را در پوست ناحیه تحتانی شکم ایجاد می کند. سپس برش دیگری برای خارج کردن سنگ در مثانه ایجاد می شود. این روند تحت بیهوشی عمومی قابل اجرا می باشد.

سیستوستومی باز

سیستوسکوپی باز اغلب برای برداشتن سنگ های مثانه در مردان دارای پروستات بزرگ یا در صورت بسیار بزرگ بودن سنگ مورد استفاده قرار می گیرد. این یک روند مشابه با سیستولیتولاپکسیسوپراپوبیک زیرجلدی می باشد، با این تفاوت که جراح یک برش بسیار بزرگ تر را در شکم و مثانه ایجاد می نماید. این روش را می توان با سایر تکنیک های جراحی از قبیل برداشتن کل یا بخشی از پروستات یا دیورتیکول مثانه ترکیب نمود. نقطه ضعف سیستوستومی باز این است که باعث درد بیشتر بعد از جراحی شده و زمان ریکاوری در آن، در مقایسه با سایر انواع جراحی ها طولانی تر است. ولی در صورت بزرگ بودن سنگ مثانه روش سیستوستومی برای درمان سنگ مثانه مورد نیاز می باشد. شما باید به مدت یک یا دو روز بعد از روند از سوند استفاده کنید.

درمان سنگ مثانه - دکتر موحد

عوارض جانبی جراحی سنگ مثانه

  • رایج ترین عارضه جانبی جراحی سنگ مثانه در زاهدان ، عفونت مثانه یا مجرای ادرار می باشند که تحت عنوان عفونت لوله ادرار (UTI) شناخته می شود.
  • UTI تقریباً 1 نفر از هر 10 نفری را که جراحی سنگ مثانه انجام داده اند، تحت تاثیر قرار می دهد و اغلب با مصرف آنتی بیوتیک ها قابل درمان است.
  • ریکاوری و فالوآپ
  • بعد از اجرای روند سیستولیتولاپاکسی مجرای ادرار و سیستولیتولاپکسی سوپراپوبیک زیرجلدی معمولاً برای ریکاوری باید چند روز در بیمارستان بمانید.
  • بعد از جراحی و درمان سنگ مثانه از شما خواسته می شود تا در جلسه فالوآپ شرکت کنید. در این جلسه، اشعه X یا اسکن CT برای کنترل خروج تمام قطعه های سنگ ها از مثانه مورد استفاده قرار می گیرد.

درمان علت پایه سنگ مثانه

وقتی سنگ های مثانه تخلیه شدند، علت پایه نیز باید به منظور جلوگیری از شکل گیری سنگ های مثانه جدید درمان شود.

بزرگ شدن پروستات

بزرگ شدن پروستات را می توان با استفاده از دارو برای کمک به کاهش یافتن اندازه پروستات درمان نمود. این باعث تسکین فشار روی مثانه شده و ادرار کردن را برای شما آسان تر می کند. اگر دارو کارساز نباشد، جراحی برای از برداشتن کل یا بخشی از پروستات مورد نیاز می باشد.

پیشگیری از سنگ مثانه

اگر قبلاً سنگ مثانه داشته اید، امکان برگشت آن ها وجود دارد. اقداماتی که می توان برای پیشگیری از وقوع آن انجام داد عبارتند از:

  • جذب روزانه مایعات را به منظور کاهش دادن غلظت ادرار، به 2 تا 3 لیتر برسانید.
  • بدون درنگ، مرتباً مثانه خود را تخلیه کنید.
  • بعد از اولین تلاش برای ادرار کردن، 10 تا 20 ثانیه مجدداً سعی کنید که ادرار کنید (اگر نتوانستید مثانه خود را بار اول به طور کامل تخلیه کنید)؛ این ادرار کردن دوگانه نامیده می شود و به تخلیه موثرتر مثانه کمک می کند.
  • از یبوست پیشگیری کنید. (مرتباً از روان سازها استفاده کنید)

درمان سنگ مثانه - دکتر موحد

سنگ مثانه چگونه تشخیص داده می شود ؟

معاینات فیزیکی : پزشک نواحی پایین شکم را معاینه می کند تا ببیند مثانه بزرگ تر شده و یا با انجام تست راست روده ای بررسی می کند که پروستات بزرگ تر شده است یا خیر. همچنین در مورد علائم ادراری پرسش هایی مطرح می شود تا بتوان وضعیت بیمار را بررسی کرد و ره مناسبی را برای درمان سنگ مثانه انتخاب نمود.

آنالیز و بررسی ادرار : آزمایش ادرار گرفته می شود تا میزان مواد معدنی کریستالی شده ، باکتری و میزان خون در آزمایشگاه اندازه گیری شود. انجام این آزمایش به تشخیص عفونت ادراری که می تواند علت سنگ مثانه باشد نیز کمک می کند.

پرتونگاری با کامپیوتر : با استفاده از کامپیوتر و اشعه ایکس ، عدسی شفافی روی بدن قرار گرفته و عکس ها را به سرعت اسکن می کنند تا عکس های شفافی از مثانه گرفته شود. این روش به تشخیص سنگ های کوچک نیز کمک می کند و یکی از حساس ترین تست ها برای شناسایی هر گونه سنگ مثانه می باشد.

اولتراسوند : امواج فراصوت به اعضای بدن و اندام های داخلی فرستاده می شود تا به کمک عکس های به دست آمده ، سنگ مثانه توسط بهترین متخصص مجاری ادراری در زاهدان ، تشخیص داده شود.

بعد از درمان سنگ مثانه با جراحی چه اتفاق می افتد ؟

در صورتی که برای درمان سنگ مثانه ، جراحی غیر از سیستوستومی باز انجام شود ، در همان روز از بیمارستان مرخص می شوید. در غیر اینصورت نیاز به چند روز بستری شدن در بیمارستان دارید. ممکن است مجدد عکس های از نواحی مثانه گرفته شود تا اطمینان پیدا کنند که سنگ مثانه به صورت کامل برداشته شده است. در برخی جراحی ها نیاز است تا کیسه‌های دیورتیکول نیز در آورده شوند.

روش تشخیص سنگ مثانه

جهت تشخیص این مشکل، پزشک ابتدا شما را معاینه کرده و علائم را بررسی می‌کند. پس از آن، برای تشخیص دقیق‌تر از آزمایش ادرار استفاده می‌شود. در بیشتر موارد، در آزمایش ادرار بیماران مبتلا به سنگ مثانه، حضور خون قابل مشاهده است. علاوه بر این، تست‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن، سونوگرافی، رادیولوژی اشعه ایکس و سیستوسکوپی نیز از جمله آزمایش‌های مورد نیاز برای تشخیص سنگ مثانه می‌باشند.

شکستن سنگ‌های مثانه

یکی از روش‌های مورد استفاده برای خارج کردن سنگ‌های بزرگ موجود در مثانه، استفاده از روشی به نام سیستولیت لیتوتریپسی است. در این روش، یک لوله نازک به همراه یک دوربین وارد مجرای ادرار می‌شود.

پزشک با استفاده از دوربینی که در انتهای لوله نازک قرار دارد، سنگ‌ها را مشاهده و خرد می‌کند. پس از خرد کردن سنگ‌ها، پزشک از لیزر یا سونوگرافی برای دستیابی به اندازه مناسبی از سنگ‌ها استفاده می‌کند و سپس آن‌ها را خارج می‌کند. عوارض ناشی از این روش کمترین احتمال را دارد؛ اما، ممکن است شامل پارگی دیواره مثانه و یا عفونت شود. عواملی که ممکن است به بروز سنگ مثانه منجر شوند عبارت‌اند از:

  • بزرگی غده پروستات: غده پروستات، اگر بزرگ شود یا مبتلا به هایپرپلازی خوش‌خیم شود، می‌تواند باعث تشکیل سنگ مثانه شود، به ویژه در مردان. افزایش اندازه پروستات ممکن است فشاری روی مجرای ادراری اعمال کند و باعث متوقف شدن جریان ادرار در مثانه شود.
  • آسیب به اعصاب (نوروژنیک مثانه): اگر اعصابی که پیام‌ها را از مغز به ماهیچه‌های مثانه منتقل می‌کنند، آسیب ببینند، می‌تواند مثانه قادر به تخلیه کامل ادرار نباشد.
  • التهاب: سنگ‌های مثانه ممکن است در مثانه‌ای که به واسطه التهاب آسیب دیده باشد، تشکیل شود. عفونت‌های دستگاه تناسلی و رادیوتراپی ناحیه لگن از جمله عواملی هستند که می‌توانند باعث التهاب مثانه شوند.
  • ابزار و تجهیزات پزشکی: سوندهای مثانه و دیگر ابزارهایی که برای جمع‌آوری ادرار استفاده می‌شوند، ممکن است سبب تشکیل سنگ مثانه شوند. همچنین، وسایلی که به صورت اتفاقی به سمت مثانه حرکت می‌کنند، مانند وسایل پیشگیری از بارداری و استنت‌ها، می‌توانند به تشکیل سنگ مثانه منجر شوند.
  • سنگ‌های کلیه: سنگ‌های کلیه، اغلب به دلایل متفاوتی ایجاد می‌شوند، اما گاهی اوقات سنگ‌های کوچک کلیه ممکن است از کلیه به سمت مثانه پایین روند و در آنجا جمع شوند.
  • انسداد مجرای خروجی مثانه: هرگونه مانعی که جریان ادرار از مثانه به مجرای ادراری را مسدود کند، به عنوان انسداد مجرای خروجی مثانه شناخته می‌شود. این انسداد ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود، اما شایع‌ترین علت آن بزرگی پروستات است.

علت ایجاد سنگ مثانه چیست؟

ایجاد سنگ در مثانه ممکن است ناشی از عوامل گوناگونی باشد که شامل موارد زیر می‌شود:

  • عفونت: باکتری‌ها می‌توانند باعث عفونت یا التهاب مثانه شوند. عفونت‌های مجاری ادراری یکی از عوامل شایع برای تشکیل سنگ در مثانه است.
  • آسیب مجرای ادراری: مجرای ادراری ممکن است در اثر بیماری، ضربه یا عوارض دیگر آسیب ببیند که می‌تواند منجر به تشکیل سنگ در مثانه شود.
  • بزرگ شدن غده پروستات: اگر غده پروستات بزرگ شود، می‌تواند فشار زیادی روی مجرای ادراری اعمال کند و باعث اختلال در جریان ادرار شود که ممکن است به تشکیل سنگ در مثانه منجر شود.
  • مثانه نوروژنیک: این وضعیت ممکن است بر اعصابی که پیام‌ها را از مغز به عضلات مثانه منتقل می‌کنند، تأثیر بگذارد و باعث اختلال در عملکرد مثانه شود که می‌تواند به تشکیل سنگ در آن منجر شود.
  • ضعف دیواره‌های مثانه: در برخی موارد، دیواره‌های مثانه ممکن است ضعیف شوند و به صورت کیسه‌هایی بیرون برآیند که می‌توانند ادرار را جمع‌آوری کنند و در آنها ذخیره شود که این نیز می‌تواند به تشکیل سنگ در مثانه منجر شود.
  • سنگ‌های کلیه: سنگ‌های کوچک می‌توانند از کلیه‌ها شکل گیری کنند و به سمت مثانه حرکت کنند که این می‌تواند باعث ایجاد مشکلات در مثانه شود.

به طور کلی، هرگونه عاملی که باعث تغییر در جریان ادرار، آسیب مجرای ادراری یا افزایش احتمال عفونت‌ها شود، می‌تواند به تشکیل سنگ در مثانه منجر شود.

سنگ‌های مثانه در کودکان

در برخی نقاط جهان، سنگ‌های مثانه به‌صورت بومی و رایج در بچه‌ها دیده می‌شوند که در این مناطق، علت اصلی آن، نارسایی رژیم غذایی و عوامل اجتماعی و اقتصادی است. این مناطق در کشورهای مختلفی از جمله آفریقا جنوبی، خاورمیانه، بالکان، هند، ژاپن، تایلند و اندونزی قرار دارند. سنگ‌های مثانه در کودکان زیر ده سال، به‌ویژه در رده‌ی سنی ۲ تا ۴ سالگی، شایع است و در پسران بیشتر از دختران دیده می‌شود.

این سنگ‌ها معمولاً تکی بوده و پس از اخراج آن‌ها، به‌ندرت بازمی‌گردند. جنس سنگ مثانه در کودکان عمدتاً شامل اورات اسید آمونیوم، اکسالات کلسیم، اوریک اسید و فسفات کلسیم است. علت ایجاد سنگ در کودکان در این مناطق به دلیل رژیم غذایی است که معمولاً از غلات تشکیل شده و فاقد پروتئین حیوانی بوده و حاوی کمی فسفات است. به دلیل اینکه جنس سنگ معمولاً اسید اوریک است، بنابراین اغلب در عکس‌های رادیولوژی ساده قابل مشاهده نیستند، اما در عکس‌های رنگی به‌صورت نقص‌های پرشدگی قابل رویت هستند. سونوگرافی نیز می‌تواند در تشخیص این سنگ‌ها مفید باشد. اما مطمئن‌ترین روش تشخیص سنگ مثانه، سیستوسکوپی است.

حقایقی که باید در خصوص سنگ مثانه بدانید

در این بخش، چند نکته مهم درباره سنگ مثانه را برای شما توضیح خواهیم داد:

  • شیوع در مردان مسن: سنگ مثانه بیشتر در آقایان بالای ۵۰ سال مشاهده می‌شود.
  • علل زمینه‌ای: اغلب به دلیل وجود برخی از بیماری‌های زمینه‌ای، سنگ مثانه تشکیل می‌شود.
  • علائم: علائم ناشی از این بیماری شامل تغییر رنگ ادرار و درد هنگام دفع ادرار است.
  • نادر بودن در زنان: سنگ مثانه در خانم‌ها به‌صورت نادر ایجاد می‌شود.
  • وجود خون در ادرار: این بیماری ممکن است به دلیل وجود خون در ادرار ایجاد شود.

آیا می‌توان از ایجاد سنگ مثانه جلوگیری کرد؟

از آنجایی که سنگ مثانه می‌تواند به دلیل طیف وسیعی از بیماری‌ها ایجاد شود، نمی‌توان روش خاصی را برای جلوگیری از این بیماری تعیین کرد. تنها توصیه ما به شما این است که در صورت بروز هرگونه احساس ناخوشایند در دستگاه ادراری خود، هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید و در طول روز مقدار کافی آب بنوشید.

افرادی که مبتلا به عفونت ادراری هستند، ممکن است پس از ادرار کردن احساس کنند که ادرار هنوز در مثانه باقی مانده است. در این مواقع، توصیه می‌شود پس از ۱۰ تا ۲۰ ثانیه مجدداً تلاش کنند. این روش می‌تواند به جلوگیری از ایجاد سنگ مثانه کمک کند.

شن مثانه

شن مثانه رسوباتی از مواد شیمیایی (معمولاً نمک‌های معدنی) هستند که اگرچه معمولاً در ادرار حل می‌شوند، اما می‌توانند در مثانه تجمع یافته و مشکل‌ساز شوند. این شن‌ها به طور طبیعی از طریق ادرار دفع می‌شوند، اما اگر اندازه آن‌ها افزایش یابد، تشکیل شن مثانه می‌دهند.

دو راه مهم برای جلوگیری از تشکیل شن مثانه، رعایت رژیم غذایی متعادل و افزایش مصرف آب است. مصرف حجم بیشتری از مایعات در روز باعث کاهش غلظت نمک در ادرار و اطمینان از دفع شن‌ها می‌شود.

جستجو کنید

آخرین مقالات

اشتراک گذاری

نظرات

ثبت نام
اطلاع از
guest
0 دیدگاه ها
بازخورد درون خطی
دیدن همه سوالات