واریکوسل چیست؟

واریکوسل ، بزرگ شدن سیاهرگ ها در پوسته بیضه می باشد که تقریباً شبیه به رگ های واریسی است که در پاها نمایان می شوند. این عارضه حدوداً در یک مرد از هر شش مرد اتفاق می افتد ولی بر خلاف واریس در پا، در مردان جوان تر در محدوده سنی بین ۱۵ تا ۲۵ سال عمومیت دارد. ( ناباروری در مردان )

واریکوسل هم مثل واریس در پا، معمولاً البته نه همیشه، بدون درد بوده و می تواند با مشکلات ناباروری به دلیل تولید اسپرم کم و کاهش کیفیت اسپرم، ارتباط داشته باشد. اگرچه تقریباً ۱۵ درصد از مردان، دارای واريکوسل هستند ولی در میان مردانی که برای ناباروری مورد ارزیابی قرار گرفته اند، حداقل ۴۰ درصد آنها حداقل در یکی از بیضه ها، دارای واريکوسل می باشند. زمانی که واریکوسل منشاء مشکل ناباروری باشد، این مشکل با انجام عمل جراحی، قابل درمان است.

 

واریکوسل

 

علل واريکوسل

تصور می شود که واریکوسل در اثر دریچه های معیوب در سیاهرگ های داخل کیسه بیضه درست بالای بیضه به وجود می آید. در حالت نرمال، این دریچه ها، جریان خون به بیضه ها و از بیضه ها را تنظیم می کنند. وقتی این جریان، شکل نرمال نداشته باشد، خون انباشته می شود و باعث گشاد شدن سیاهرگ می شود. این عموماً در دوران بلوغ یعنی زمانی که بیضه ها درحال رشد سریع بوده و به خون بیشتری نیاز دارند اتفاق می افتد. در حدوداً ۸۵ درصد موارد، این اتفاق در بیضه چپ رخ می دهد. گردش خون ضعیف که در اثر واريکوسل ایجاد شده است، باعث افزایش دمای خون شده و دمای بیضه را نیز بالا می برد و در نتیجه می تواند به عنوان مانعی برای تولید اسپرم عمل کرده و به اسپرم تولید شده آسیب زده یا آن را تخریب نماید.

نشانه های واریکوسـل

از آنجایی که یک واريکوسل به ندرت دارای نشانه می باشد اکثر مردان از داشتن واريکوسل بی اطلاع هستند مگر اینکه این امر باعث بروز مشکلاتی از قبیل ناباروری شده یا در طول یک آزمایش فیزیکی عادی، تشخیص داده شود.

نشانه های واريکوسل ، احساس درد خفیف یا سنگینی در بیضه می باشد که در طول روز بخصوص در هوای گرم یا فعالیت شدید فیزیکی بدتر می شود. سرخرگ های گشاد شده در کیسه بیضه، اغلب قابل حس و رویت می باشند و بیضه در سمت واريکوسل ، کوچکتر است.

فاکتور خطر واريکوسل

ظاهراً هیچ فاکتور خطر قابل توجهی برای پیشرفت واریکوسل وجود ندارد.

 

واریکوسل

 

زندگی با واريکوسل

ناباروری، مشکل رایج در واریکوسل می باشد. در صورتی که شما یا همسرتان دچار مشکل باروری هستید با پزشک خود در خصوص مراجعه به یک متخصص مشورت کنید.

جراحی تنها در صورتی مورد نیاز است که واریکوسل باعث ایجاد درد یا بروز مشکلاتی در باروری شما شده باشد. درباره مناسب ترن درمان با پزشک خود مشورت کنید.

اگر قصد دارید برای بچه دار شدن واریکوسل تان را درمان کنید چه مدت طول می کشد تا کیفیت منی شما بهبود یابد؟

تجزیه و تحلیل منی اغلب سه تا چهار ماه بعد از انجام جراحی انجام می پذیرد. کیفیت منی اغلب در مدت شش ماه بهبود می یابد ولی در برخی موارد ممکن است تا یک سال نیز طول بکشد.

آیا مشاهده برآمدگی بر روی کیسه بیضه نگران کننده است؟

ناهنجاری ها در لوله تناسلی مردان می تواند به صورت یک توده در بیضه نمایان شود. توده ها چیز نگران کننده ای نیستند و ممکن است تاثیر اندکی بر روی سلامت شما داشته باشند. ولی گاهی اوقات این توده ها می توانند نشانه ای از یک بیماری تهدید کننده زندگی باشند. اغلب یافتن علت این توده، کاری عقلانی به نظر می رسد . یک نوع از این توده ها می تواند عامل سرطان بیضه باشد. این امری نگران کننده بوده و باید برای اقدام سریع به پزشک تان مراجعه کنید. در صورت مشاهده هر گونه برآمدگی یا ناهمواری در بیضه خود، به پزشک مراجعه کنید.

جراحی واریکوسل

سه نوع گزینه جراحی موجود می باشد:

  • واریکوسلکتومی : عمل جراحی باز که تحت بیهوشی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام می پذیرد. جراح از طریق کشاله ران یا در موارد نادرتر از طریق شکم یا قسمت بالایی ران به منطقه مورد نظر دست پیدا می کند. با استفاده از فراصوت و میکروسکوپ های جراحی، پزشک می تواند به سیاهرگ های معیوب برای تغییر دادن مسیر جریان خون به سیاهرگ های سالم تر، نزدیک شود. درد بعد از جراحی جزئی می باشد و فرد می تواند بعد از مدت زمان کوتاهی به فعالیت های نرمال خود بازگردد.
  • جراحی لاپاروسکوپی: در این روش، جراح بریدگی های کوچکی را در شکم ایجاد کرده و ابزار جراحی ریزی را در میان این منطقه باز شده عبور می دهد .

این جراحی ها نسبتاً بی خطر هستند ولی در هر جراحی خطراتی وجود دارد.

 

واریکوسل

 

این خطرات عبارتند از:
  • آسیب دیدگی سرخرگ
  • آتروفی بیشتر بیضه
  • عفونت
  • کبودی، ورم یا تشکیل برخی سیالات در منطقه
  • احساس درد در ناحیه شکم

گاهی اوقات سیاهرگ هایی که خون در آن ها جریان دارد بعد از عمل جراحی گشاد می شوند. در این شرایط درمان بیشتر مورد نیاز می باشد.

واریکوسل چگونه شکل می گیرد؟

رگ ها در سراسر بدن، خون را از اندام های مختلف جمع آوری کرده و به قلب باز می گردانند. به طور نرمال آن ها دریچه هایی دارند که حرکت خون در مسیر مناسب را تضمین می کند. با این وجود وقتی این دریچه ها در عروق بیضه به درستی کار نمی کنند، نیروی جاذبه می تواند باعث تجمع خون در کیسه بیضه و در نتیجه شکل گیری واریکوسل شود. این اتفاق اغلب در طرف چپ رخ می دهد و احتمال به چرخش عروق بیضه در شکم ارتباط دارد.

واريکوسل چقدر رواج دارد؟

واریکوسل بسیار رایج است، ولی خطرناک نمی باشد. در واقع ۱۵ درصد تمام مردان جوان دچار واریکوسل می شوند. بسیاری از مردان در تمام طول عمر خود متوجه وجود واریکوسل نمی شوند یا اصلاً مشکلی برای شان بوجود نمی آید. در حدود ۲۰ درصد افراد بزرگسال دارای واریکوسل می باشند که این مشکل در کسری از این درصد به صورت خودبخود از بین می رود.

مشکلات مرتبط با واريکوسل چیست؟

واريکوسل می تواند باعث بروز سه مشکل اصلی شود: ناباروری جفتی، تولید کاهش یافته تستسترون توسط بیضه ها، یا در کیسه بیضه. به همین دلیل، جز در صورت وجود دغدغه هایی در خصوص این مشکل، معمولاً نیاز به درمان باقی می مانند. در برخی موارد، واریکوسل می تواند باعث آزوپرمی یا فقدان کامل اسپرم در زمان انزال شود.

از آنجایی که واريکوسل بسیار رایج است و معمولاً در سراسر عمر به صورت درمان نشده باقی می ماند، حدود ۸۰ درصد مردان دارای واریکوسل می توانند بدون هیچ گونه مداخلات پزشکی شریک جنسی خود را باردار کنند. همچنین بسیاری از مردان دارای واریکوسل مشکلات یا درد هورمونی را تجربه نمی کنند.

یک موضوع مهم این است که ظاهراً واریکوسل های بزرگ تاثیرات معکوس بیشتری را بر جای می گذارند.

 

واریکوسل

 

واريکوسل چگونه بر روی بیضه های اثر می گذارد؟

تئوری های بیشماری وجود دارد ولی اکثریت بر روی حمل خون گرم از شکم به سمت پایین به طرف بیضه ها در کیسه بیضه اتفاق نظر دارند. بیضه ها در حداقل سه درجه کمتر از دمای بدن عملکرد خوبی دارند، بنابراین خون گرم تر می تواند توانایی آن را در ساخت اسپرم و تستسترون تحت تاثیر قرار دهد. تئوری های دیگر شامل تاثیر توده بر روی بیضه و نیز قرار گرفتن بیضه در معرض مواد شیمیایی مختلف غده فوق کلیوی است که در نزدیکی بالاس عروق بیضه واقع شده است.

آیا واریکوسل خطرناک است؟

واریکوسل ها هیچ تهدیدی برای زندگی محسوب نمی شوند، ولی در موارد نادر می تواند با موقعیت های خطرناک مرتبط باشد. برای مثال، اگر واریکوسل در طرف راست شکل گیرد، اطمینان از عدم وجود توده یا ناهنجاری در شکم که عامل ایجاد آن بوده است، ضروری می باشد.

همچنین برجستگی واریکوسل باید در زمان قرار گرفتن بیمار در موقعیت دراز کشیده، کاهش یابد. اگر واریکوسل کوچک نشود، نگرانی هایی در خصوص انسداد شکمی از قبیل توده یا تومور را بر می انگیزد.

در نهایت به نظر می رسد که واریکوسل تقریباً همیشه تاثیراتی را بر روی تولید تستسترون بر جای می گذارد. با این وجود، بسیاری از مردان دارای واریکوسل در سراسر طول عمر خود بدون نیاز به درمان از سطوح رضایت بخش تستسرون برخوردارند. در موارد نادر، واریکوسل به کاهش شدید تستسترون مرتبط با مشکلاتی از قبیل سندروم متابولیک، دیابت و پوکی استخوان منجر می شود.

آیا واریکوسل در سنین بالا مشکل آفرین است؟

داده های به دست آمده از انجمن های تحقیقاتی نشان می دهد که پارامترهای باروری و سطوح تستسترون در طول زمان تحت تاثیر قرار می گیرند. برای مثال، واریکوسل در مردانی که قبلاً صاحب فرزند شده اند، ولی اکنون با مشکلات باروری مواجه گردیده اند، عمومیت بیشتری دارد. همچنین تقریباً تمام مردان قرار گرفته تحت درمان واریکوسل ، شاهد تولید بیشتر تستسترون بعد از درمان می باشند.

مهم تر از همه اینکه این بدان معنا نیست که تمام مردان دارای واریکوسل باید تحت درمان قرار گیرند. همانطور که قبلاً ذکر شد، بسیاری از مردن بدون آگاه شدن از موضوع ابتلا به واریکوسل، در سراسر عمر خود خوب زندگی می کنند.

واریکوسل معمولاً چه زمان یافت می شود؟

واریکوسل معمولاً در اثر یکی از رویدادهای زیر یافت می شود:

  • معمولاً در مردان بدون نشانه که در درمان باروری مورد ارزیابی قرار گرفته اند.
  • وجود یک توده شناسایی شده توسط پزشک در طول ازمایش نرمال
  • احساس درد در کیسه بیضه

واریکوسل باعث به وجود آمدن چه نوع دردی می شود؟

در بسیاری از بیماران واریکوسل درد قابل احساسی را ایجاد نمی کند. با این وجود، درد کیسه بیضه ملایم یا شدید می تواند در اثر وجود واریکوسل پدیدار شود. بیماران اغلب یک حس خارش در کیسه بیضه را که معمولاً با ایستادن طولانی مدت یا فعالیت زیاد مرتبط است، گزارش می دهند. درد معمولاً با قرار گرفتن در حالت دراز کشیده یا ایستادن بر روی یک پا تسکین می یابد.

واریکوسل در صورت تشکیل لخته خون و التهاب در رگ ها، باعث درد شدید می شود. ارزیابی درد کیسه بیضه در بیمار از طریق اولتراسونوگرافی برای انجام پاتولوژی و تست های دیگر جهت کنترل عفونت انجام می شود.

درمان واریکوسل زمانی انجام می شود که هیچ علت درد قابل شناسایی دیگری وجود نداشته باشد. البته هیچ تضمینی وجود ندارد که درمان واریکوسل بتواند درد را ریشه کن کند.

واریکوسل و باروری

واریکوسل در یک سوم مردانی که برای مشکلات باروری تحت آزمایش قرار گرفته اند یافت می شود. آن ها بر اساس اندازه و حضور در یک یا هر دو طرف کیسه بیضه دسته بندی می شوند. باید بدانید که واریکوسل ها در هر اندازه ای می توانند باروری را تحت تاثیر قرار دهند. به علاوه، شواهد جدید نشان می دهد که عملکرد اسپرم به شیوه ای که در تجزیه و تحلیل منی قابل تشخیص نمی باشد، تحت تاثیر واریکوسل قرار دارد.

واریکوسل در یک طرف کیسه بیضه از نظر عملکرد و دما بر روی هر دو بیضه تاثیر گذار است. گاهی حتی پزشک هم نمی تواند با آزمایش فیزیکی واریکوسل را در شما حس کند ولی در سونوگرافی یا دیگر مطالعات تصویر برداری قابل تشخیص بوده و از نظر بالینی اهمیت چندانی ندارند.

تشخیص واريکوسل

واریکوسل را می توان با انجام یک آزمایش فیزیکی عادی در زمانی که فرد در حالت ایستاده قرار دارد قابل حس کردن می باشند، تشخیص داد. واریکوسل هایی که کوچک تر هستند، اغلب با انجام آزمایشات بیشتر از قبیل اولتراسونوگرافی داپلر (فراصوت طراحی شده برای تشخیص صدای جریان برگشتی خون در دریچه) و گرمانگاری (تکنولوژی مادون قرمز برای تشخیص توده های گرمایی ایجاد شده ی خون جمع شده)، شناسایی می شوند.

درمان واریکوسل

درمان، عمدتاً تنها درصورت وجود ناباروری یا زمانی که واریکوسل ها باعث ایجاد درد و ناراحتی مداوم (حتی بعد از بکار گیری دستاورد های غیر جراحی مثل داروهای ضد التهابی و پوشیدن لباس زیر های تنگ یا بیضه بند) یا آتروفی شدید بیضه شود، الزامی می باشد.

درمان واریکوسل با جراحی معمولاً شامل بستن سیاهرگ آسیب دیده به منظور هدایت مجدد جریان خون به سمت سیاهرگ های نرمال می باشد. این جراحی می تواند به صورت باز یا لاپاروسکوپی و به صورت سرپایی انجام گیرد.

جراحی که در آن از میکروسکوپ استفاده می شود، امکان تشخیص دقیق ساختارهای دارای وضعیت وخیم مثل سرخرگ های بیضه ای که باید در طول جراحی حفظ شوند را فراهم می آورد. درد بعد از انجام جراحی، خفیف بوده و اغلب بیمار می تواند ظرف دو روز، فعالیت های نرمال خود را از سر بگیرد. تقریباً نیمی از مردانی که برای اصلاح ناباروری این جراحی را انجام داده اند، قادرند در سال اول، صاحب فرزند شوند.