تکرر ادرار چیست؟

تکرر ادرار زمانی است که فرد بیشتر از حد نرمال نیاز به استفاده از سرویس بهداشتی دارد. ادرار کردن روشی است که به وسیله آن، بدن از شر ضایعات مایع، خلاص می شود. ادرار، حاوی آب، اوریک اسید، سموم و ضایعات پالایش شده در بدن می باشد. ( بیماری های کلیه )

ادرار تا رسیدن به نقطه پر شدن و اضطرار به ادرار کردن، در مثانه می ماند. در این نقطه ادرار از بدن تخلیه می شود.

تکرر ادرار با بی اختیاری ادراری که به داشتن کنترل کم بر روی مثانه اطلاق می شود، فرق دارد. تکرر ادرار به معنی نیاز به استفاده از سرویس بهداشتی برای ادرار کردن، بیشتر از دفعات نرمال می باشد.

بیشتر افراد در طی یک دوره ۲۴ ساعته، ۶ یا ۷ بار ادرار می کنند.

تکرر ادرار را می توان تحت عنوان ادرار کردن، بیش از ۷ بار در یک دوره ۲۴ ساعته، در حین نوشیدن حدوداً ۲ لیتر مایعات تعریف نمود.

با این حال افراد مختلف با یکدیگر متفاوت می باشند و بیشتر افراد زمانی به ویزیت شدن توسط پزشک نیاز پیدا می کنند که ادرار کردن آن ها بسیار مکرر شده و آن ها را به دردسر بیاندازد. مثانه کودکان کوچکتر است، بنابراین ادرار کردن آن ها به دفعات بیشتر طبیعی می باشد.

 

تکرر ادرار

 

علل احتمالی تکرر ادرار چیست؟

ادرار کردن یک فرایند پیچیده بوده و دربرگیرنده سیستم های مختلف بدن است. دامنه ای از تغییرات می تواند باعث فعال تر شدن سیستم ادرار کردن شود.

علل مبتنی بر سبک زندگی، شامل نوشیدن مقدار زیادی مایعات، به خصوص مایعات حاوی کافئین یا الکل می باشد. در طول شب ضرورت ادرار کردن می تواند باعث قطع شدن چرخه خواب شود. تکرر ادرار گاهی به یک عادت تبدیل می شود.

با این وجود این امر می تواند نشانه مشکلات کلیه، مشکلات ادراری مثانه یا مشکلات پزشکی دیگر از قبیل دیابت ملیتوس، دیابت بی مزه، بارداری یا مشکلات غده پروستات باشد.

علل یا فاکتورهای مرتبط دیگر، شامل موارد زیر می باشند:

  • اضطراب
  • عوامل ادرارآور مثل کلروتیازید که باعث می شود مایعات به صورت ادرار از بدن شما خارج شود.
  • غذا یا نوشیدنی هایی که بعنوان مواد ادرارآور عمل می کنند.
  • سکته مغزی یا دیگر مشکلات مرتبط با سیستم اعصاب
  • عفونت مجاری ادرار
  • تومور یا توده در ناحیه لگن
  • التهاب دیواره مثانه
  • سندروم مثانه بیش فعال (OAB) که باعث انقباضات غیر ارادی مثانه شده و باعث می شود که درفرد، احساس ضرورت آنی ادرار کردن ایجاد شود.
  • سرطان مثانه
  • سنگ های مثانه یا کلیه
  • بی اختیاری ادراری
  • پرتوتابی لگن، مثلاً در طول درمان سرطان
  • دیورتیکولیت روده که درآن کیسه های کوچک در دیواره روده بزرگ گسترش می یابد.
  • عفونت انتقال یافته از رابطه جنسی(STI) مثل کلامیدیا

 

تکرر ادرار

 

علائم تکرر ادرار چیست؟

یکی از نشانه های اصلی پلی اوری ، ادرار کردن مکرر است. اگر علائم دیگری وجود داشته باشد، احتمالاً نشانه موقعیت جدی تری خواهد بود.

برای مثال، در طول چرخه خواب، نوکتوریا برای ادرار کردن در شب مورد نیاز است. این می تواند نشانه دیابت بی مزه یا دیابت ملیتوس باشد.

علائم دیگر که نیاز به توجه بیشتر دارند، شامل موارد زیر می باشد:

  • درد در حین ادرار کردن
  • ادرار خونی، کدر یا دارای رنگ غیرعادی
  • از دست رفتن تدریجی کنترل مثانه یا بی اختیاری ادرار
  • ناتوانی در ادرار کردن علیرغم اضطرار
  • تخلیه ادرار از واژن یا اندام تناسلی مرد
  • افزایش اشتها و تشنگی
  • تب و لرز
  • تهوع و استفراغ
  • درد پهلو و پایین کمر

اگر علائمی دیگری مشاهده کردید یا اگر تکرر ادرار بر روی کیفیت زندگی اثرگذار باشد، بهتر است توسط یک پزشک، معاینه شوید.

تکرر ادرار می تواند نشانه عفونت کلیه باشد. اگر این مشکل درمان نشود می تواند آسیب دائمی به کلیه ها وارد کند. به علاوه باکتری نیز می تواند بصورت بالقوه باعث ورود عفونت به جریان خون شده و سایر نواحی بدن را نیز عفونی کند.

این امر برای زندگی، یک فاکتور تهدید کننده بوده و باید مورد توجه قرار گیرد.

تشخیص مشکل تکرر ادرار

پزشک آزمایش فیزیکی کامل را بر روی بیمار انجام داده و از او درباره تعداد دفعات ادرار کردن و علائم آن سوال می کند.

پزشک درباره موارد زیر پرسش هایی را مطرح می نماید:

  • الگوی تکرر ادرار؛ برای مثال زمان شروع، نحوه ایجاد تغییرات، ساعات وقوع در طول روز
  • داروهای فعلی که در حال مصرف آن ها هستید.
  • مقدار مایعاتی که مصرف می کنید.
  • تغییرات مشاهده شده در رنگ، بو و پیوستگی ادرار
  • مقدار کافئین و الکل مصرفی توسط بیمار و هرگونه تغییر اخیر در مقدار مصرف آن

 

تکرر ادرار

 

همچنین دکتر سعید موحد ، دکتر کلیه زاهدان برخی تست ها را بر روی بیمار انجام می دهد که شامل موارد ذیل می باشد:

  • تحلیل ادرار جهت شناسایی هرگونه ناهنجاری در ادرار
  • اولتراسوند، جهت مشاهده کلیه ها
  • اشعه X یا اسکن سی تی از شکم و لگن
  • آزمایشات نورولوژیک برای شناسایی هرگونه ناهنجاری عصبی
  • تست عفونت های ناشی از روابط جنسی

تست های یورودینامیک چیست؟

تست های یورودینامیک، تاثیرگذاری مثانه ادراری در ذخیره کردن و آزاد کردن ادراررا ارزیابی کرده و عملکرد پیشابراه را بررسی می کنند.

مشاهدات ساده شامل موارد زیر می باشد:

  • ثبت مدت زمان صرف شده برای تولید جریان ادرار
  • تعیین مقدار ادرار تولید شده
  • سنجش توانایی توقف ادرار کردن در میانه جریان
  • برای کسب ارزیابی های دقیق ، متخصص سلامت، از امکانات زیر استفاده می کند:
  • تجهیزات تصویربرداری برای مشاهده پر و خالی شدن مثانه
  • مانیتورهایی برای اندازه گیری فشار داخل مثانه
  • سنسورهایی برای ثبت فعالیت ماهیچه و عصب

بیمار گاهی قبل از تست، میزان مایعات مصرفی خود را کاهش داده و مصرف برخی داروهای خاص را متوقف می نماید. همچنین در زمان انجام تست، بیمار باید با مثانه پر مراجعه نماید.

درمان تکرر ادرار

درمان، به علل پایه وابسته است. اگرمشاوره به تشخیص دیابت ملیتوس منجر شود، درمان با هدف تحت کنترل درآوردن سطوح قند بالای خون انجام می شود.

برای عفونت باکتریای کلیه، دوره نرمال درمان، شامل درمان با آنتی بیوتیک و داروهای مسکن می باشد.

اگر علت، مثانه بیش فعال باشد، دارویی تحت عنوان آنتی کولینرژیک، مورد استفاده قرار می گیرد. این دارو از انقباضات غیرارادی ماهیچه در دیواره مثانه جلوگیری می نماید.

در صورت نیاز، درمان دارویی تجویز می شود و توسط پزشک، تحت نظارت قرار می گیرد.

ورزش مثانه

برخی درمان های دیگر به جای علت پایه، تکرر ادرار را مورد خطاب قرار می دهند.

این درمان ها عبارتند از:

  • ورزش های کگل؛ که ورزش های منظم روزانه اغلب در دوره بارداری می باشد که ماهیچه های لگن و پیشابراه را تقویت کرده و از مثانه پشتیبانی می کند. جهت کسب بهترین نتیجه، ورزش کگل را ۱۰ تا ۲۰ با در هر ست، سه بار در روز ، حداقل به مدت ۴ تا ۸ هفته انجام دهید.
  • بیوفیدبک؛ که همراه با ورزش کگل انجام می شود و بیمار را قادر به آگاه شدن از عملکردهای بدن خود می نماید. این افزایش آگاهی می تواند به بیمار در بهبود کنترل ماهیچه های لگن کمک کند.
  • تمرین مثانه؛ که شامل تمرین دادن مثانه برای نگه داشتن ادرار برای مدت زمان طولانی تر می باشد. این تمرین، معمولاً ۲ تا ۳ ماه طول می کشد.
  • کنترل مصرف مایعات؛ که نشان می دهد نوشیدن مایعات زیاد در زمان های خاص، علت اصلی تکرر ادرار می باشد.

پیشگیری تکرر ادرار

خوردن یک رژیم متوازن و حفظ یک سبک زندگی فعال می تواند به متعادل نمودن برون داد ادرار کمک کند.

این به معنی محدود کردن مصرف کافئین و الکل و عدم مصرف غذاهایی است که می تواند مثانه را تحریک کرده یا بعنوان یک ماده ادرار آور از قبیل شکلات، غذاهای تند و شیرین کننده های مصنوعی عمل کند.

خوردن غذاهای پر فیبر نیز می تواند به کاهش یبوست کمک کند. این به طور غیر مستقیم جریان ادرار در پیشابراه را بهبود می بخشد، چون روده ی دچار یبوست شده می تواند بر روی مثانه ادراری، پیشابراه یا هر دو فشار وارد کند.