همه چیز در مورد بیماری های کلیه

بیماری های کلیه می تواند بر روی توانایی بدن شما برای تمیز کردن خون، پالایش آب اضافی از خون و کمک به کنترل فشار خون کمک کند. همچنین این کلیه ها می تواند بر روی تولید گلبول های قرمز و متابولیسم ویتامین D مورد نیاز برای سلامت استخوان نیز تاثیرگذار باشد. ( دکتر کلیه در زاهدان )

شما با دو کلیه متولد می شوید. کلیه ها در دو طرف ستون فقرات و درست بالای کمر قرار دارند.

وقتی کلیه های شما آسیب می بینند، محصولات و مایعات زائد در بدن شما تشکیل می شوند. این باعث تورم در قوزک پا، حالت تهوع، ضعف، کم خوابی و تنگی نفس می شود. این آسیب، بدون درمان می تواند بدتر شده و نهایتاً کلیه های شما را از کار بیاندازد. بیماری های کلیه جدی بوده و می تواند تهدید کننده زندگی باشد.

 

 

کلیه ها چه کارهایی را انجام می دهند؟

  • کلیه ها تعادل آب و مواد معدنی (مثل سدیم، پتاسیم و فسفر) را در خون شما حفظ می کنند.
  • مواد زائد را بعد از گوارش، فعالیت ماهیچه و قرار گرفتن در معرض مواد یا داروهای شیمیایی، از بین می برند.
  • رنین را می سازند؛ بدن از این ماده برای کمک به کنترل فشار خون استفاده می کند.
  • ماده شیمیایی بنام اریتروپویتین را می سازند که بدن شما را برای ساخت گلبول های قرمز تحریک می کند.
  • شکل فعالی از ویتامین D را می سازد که برای سلامت استخوان و چیزهای دیگر مورد نیاز می باشد.

بیماری کلیه باعث چه مشکلاتی می شود؟

بیماری حاد کلیه باعث بروز مشکلات ذیل می شود:

اگر کلیه های شما ناگهان از کار بیافتند، پزشکان آن را آسیب حاد کلیه می نامند. علل اصلی آسیب حاد کلیه شامل موارد زیر می باشد:

  • عدم جریان خون کافی به کلیه ها
  • آسیب دیدگی مستقیم کلیه ها
  • بازگشت ادرار به کلیه ها

 

بیماری های کلیه

 

این مشکلات زمانی رخ می دهند که:

  • شما مثلاً در یک تصادف شدید خودرو دچار آسیب تروماتیک ناشی از کاهش خون شده باشید.
  • دچار دهیدراته شدن یا تخریب بافت ماهیچه شده باشید که در پی آن، مقدار زیادی پروتئین وارد جریان خون شما شده باشد.
  • به دلیل عفونت شدیدی بنام سپسیس، دچار شوک شده باشید.
  • پروستات شما بزرگ شده و جریان ادرار شما را مسدود کرده باشد.
  • داروهای خاصی را مصرف کرده یا توکسین های خاصی را مورد استفاده قرار می دهید که مستقیماً به کلیه آسیب می زنند.
  • در طول دوره بارداری مشکلاتی از قبیل اکلامپسی و پری اکلامپسی را تجربه کرده باشید.
  • بیماری های خودایمنی- یعنی وقتی که سیستم ایمنی خود شما به بدن تان حمله می کند- نیز می تواند باعث آسیب مزمن کلیه شود.
  • افراد دارای بیماری شدید قلبی یا نقص کلیه معمولاً در معرض آسیب دیدگی کلیه قرار می گیرند.

علائم بیماری کلیه چیست؟

اگر شما بیماری مزمن کلیه ای داشته باشید که در مراحل اولیه قرار داشته و در مرحله پیشرفته نباشد، گاهی متوجه هیچگونه مشکلی نمی شوید. بیشتر افراد در مراحل اولیه، هیچ علائمی ندارند، این خطرناک است چون آسیب می تواند بدون اینکه متوجه آن بشوید اتفاق بیافتد.

اگر بیماری کلیه مزمن شما تقریباً پیشرفته باشد، موارد زیر را تجربه می کنید:

  • حالت تهوع
  • ادرار کردن بیشتر یا کمتر از تعداد دفعات نرمال
  • مشاهده کف در ادرار
  • داشتن تورم به خصوص در ناحیه قوزک پا و پف در اطراف چشم ها
  • احساس خستگی یا تنگی نفس
  • بی اشتهایی
  • از دست دادن بخش عمده ای از حس چشایی
  • گرفتگی عضلانی به خصوص در پاها
  • خشک شدن پوست و احساس خارش در آن
  • کم خوابی
  • کاهش بی دلیل وزن
  • یک کودک دچار بیماری مزمن کلیه نیز گاهی احساس خستگی کرده و خواب آلوده تر از معمول می باشد. این کودک، کم اشتها تر از حد نرمال بوده و به اندازه مورد انتظار، رشد نمی کند.

 

بیماری های کلیه

 

چه زمان باید توسط پزشک معاینه شویم؟

اگر متوجه هریک از علائم فوق الذکر شدید به پزشک مراجعه کنید. گاهی علل احتمالی دیگری وجود دارد، ولی باید توسط پزشک معاینه شوید تا مشکل را یافته و آن را درمان کنید.

اگر در معرض خطر باشید، مثلاً فشار خون بالا یا دیابت داشته یا بیماری کلیه در خانواده تان وراثتی باشد، از پزشک درباره تعداد دفعات مورد نیاز برای آزمایش سوال کنید. انجام این کار برای عملکرد خوب کلیه های تان الزامی می باشد.

علل بیماری های مزمن کلیه :

وقتی کلیه های شما برای بیش از ۳ ماه خوب کار نکنند، پزشکان آن را بیماری مزمن کلیه می نامند. گاهی در مراحل اولیه علائمی وجود ندارد و این زمانی است که درمان ساده تر است.

دیابت و فشار خون بالا رایج ترین علل می باشند. فشارخون بالا به مرور زمان به کلیه ها آسیب می زند و پوششی را در رگ های خونی ایجاد کرده و باعث پارگی آن ها می شود.

موقعیت های دیگر شامل موارد زیر می باشد:

  • بیماری های سیستم ایمنی
  • بیماری های ویروسی طولانی مثلHIV،AIDS، هپاتیت B و هپاتیت C
  • پیلونفریت، عفونت مجرای ادرار در کلیه ها که با بهبود عفونت باعث ایجاد اسکار می شود.
  • التهاب در فیلترهای ریز (گلومرولی) در کلیه ها
  • بیماری کلیه پلی کیستیک که یک موقعیت ژنتیکی بوده و در آن، کیسه های پر شده با مایع در کلیه ها، شکل می گیرد.
  • نقص های مادرزادی می تواند مجرای ادرار را مسدود کرده و بر روی کلیه ها اثر بگذارد. یکی از رایج ترین انواع موجود، شامل نوعی دریچه بین مثانه و پیشابراه می باشد. یک اورلوژیست اغلب می تواند جراحی را برای درمان این مشکلات انجام دهد که در طول دوره ای که جنین در رحم است، یافت می شود.
  • داروها و توکسین ها؛ استفاده دراز مدت برخی داروها مثل NSAIDها (داروهای ضد التهابی غیر استروئید) مثل ایبوپروفن و ناپروکسن، می تواند آسیب  دائمی به کلیه ها وارد کند.

 

 

انواع بیماری های کلیه

بیماری کلیه در اصل ناتوانی این اندام برای تصفیه خون از مواد سمی می باشد. این بیماری در اصل در اثر افت عملکرد گلومرول ها اتفاق می افتد. گلومرول ها فیلترهای ریزی در کلیه هستند که ضایعات را از بدن دفع می کنند. اگر به خوبی کار نکنند یا تا حدودی مسدود شوند و نتوانند کار خود را درست انجام دهند، ضایعات و مایعات در بدن تجمع یافته و بدن شما بیمار می شود.

رایج ترین بیماری های کلیه عبارتند از:

  • گلومرونفریت: این بیماری کلیه زمانی اتفاق می افتد که گلومرول ها یا همان فیلترهای ریز که ضایعات را از بدن دور می کنند، ملتهب شده یا آسیب ببینند و دیگر نتوانند عملکرد خود را به خوبی انجام دهند.
  • بیماری های کلیه مرتبط با بیماری خود ایمن : بیماری های خود ایمن خاص از قبیل لوپوس یا رماتیسم مفاصل باعث می شود که سیستم ایمنی به سلول های خودی بدن حمله کند. وقتی این فرایند بر روی کلیه ها اثر می گذارد، باعث کاهش عملکرد کلیه ها می شود. این فرایند می تواند حاد یا مزمن بوده و اغلب با استفاده از استروئید یا دیگر داروهای سرکوب گر ایمنی که باعث توقف حمله سیستم ایمنی به بدن می شود، درمان می گردد.
  • بیماری کلیه پلی کیستیک : این ناهنجاری وراثتی به رشد کیست های حاوی مایع در سراسر کلیه ها منجر شده و باعث رشد بیش از حد اندام و از دست رفتن عملکرد می شود. این بیماری علاج ناپذیر و پیشرونده است، ولی می توان آن را با تعداد زیادی از داروها مدیریت نمود.
  • سرطان کلیه : مثل سایر بخش های بدن، جهش های ژنتیکی در سلول های کلیه باعث رشد تومورهای سرطانی می شود. سرطان کلیه به وسیله دامنه ای از مداخلات از قبیل جراحی، پرتو درمانی، ایمونوتراپی و شیمی درمانی قابل درمان می باشد.

برخی بیماری های نادر کلیه عبارتند از:

  • سندروم آلپورت : این بیماری ژنتیکی در اثر وجود مشکلاتی در سه ژن کنترل کننده شکل گیری بخش های بدن ایجاد می شود. این باعث رشد ناهنجار کلیه ها، چشم ها و گوش ها می شود. بدین ترتیب، از دست رفتن شنوایی، بینایی و عملکرد کلیه حادث می شود. خون در ادرار، اغلب اولین علامت این بیماری می باشد.
  • سندروم گودپاسچر: این بیماری که تحت عنوان بیماری غشای پایه آنتی گلومرول نیز شناخته می شود، یک بیماری نادر خود ایمن است که در آن سیستم ایمنی به غشای کلیه ها و ریه ها آسیب زده و باعث خونریزی ناشی از، از کار افتادن کلیه ها و ریه ها می شود. این بیماری می تواند به سرعت رشد کند، ولی بوسیله استروئیدها و دیگر داروهای سرکوب ایمنی که مانع حمله سیستم ایمنی به بافت های بدن می شوند قابل مدیریت کردن می باشد.
  • گرانولوماتوز وگنر : این بیماری نادر باعث التهاب رگ های خونی در بینی، سینوس ها، گلو، ریه ها و کلیه ها می شود. این نوعی واسیکولیت است که جریان خون به کلیه را کند می نماید. ترشحات از بینی، خونریزی بینی و عفونت های سینوسی به همراه تب و خون در ادرار، می تواند علائم این بیماری نادر باشد. این بیماری به سرعت بدتر می شود ولی می توان آن را با دارو درمان نمود.

 

 

سایر بیماری های نادر کلیه عبارتنداز:
  • سنگ کلیه : سنگ های کلیه رسوبات سخت مواد معدنی و نمک ها هستند که در کلیه ها رشد کرده و باعث تشکیل سنگ می شوند. آن ها در حین تشکیل، هیچ علائمی را بر جای نمی گذارند ولی اگر حرکت کرده و وارد لوله های متصل کننده کلیه به مثانه شوند، می تواند به شدت دردناک شده و منجر به عفونت شوند.
  • عفونت کلیه: عفونت مجاری ادرار که به طور کامل درمان نشده باشد، می تواند به کلیه ها راه پیدا کند. در این حالت عفونت می تواند باعث آسیب دیدن کلیه ها شود. علائم آن شامل تب، نیاز شدید و مکرر به ادرار کردن، خون در ادرار و حالت تهوع و استفراغ می باشد. این عفونت ها با آنتی بیوتیک قابل درمان می باشد ولی نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد.
  • آسیب دیدگی حاد کلیه : آسیب دیدگی حاد کلیه به روش های مختلف از قبیل تصادف خودرو، جریان خون کاهش یافته در اثر واسیکولیت ( التهاب رگ های خونی)، از کار افتادگی اندام، جراحی یا انسداد مجرای ادرار اتفاق می افتد. واکنش های حاد آلرژی به برخی داروهای خاص نیز می تواند باعث از کار افتادن کلیه ها شود. صرف نظر از عامل آن، آسیب دیدگی حاد کلیه می تواند یک موقعیت تهدید کننده برای زندگی بوده و باید بلافاصله تحت درمان قرار گیرد.

آیا تمامی بیماری های کلیه به از کار افتادگی کلیه منجر می شود؟

بیشتر افراد دارای بیماری کلیه دارای یک مشکل جزئی می باشند و هرگز ازکارافتادگی کلیه در آن ها اتفاق نمی افتد. با این وجود در افراد مبتلا به بیماری کلیه، فشار خون بالا و مشکلات مربوط به جریان خون رایج بوده و در نتیجه برخی تست ها و درمان ها مورد نیاز می باشد.

تشخیص بیماری کلیه :

پزشک سوالاتی را درباره تاریخچه پزشکی خانوادگی، داروهای مصرفی و مشاهده علائم غیرعادی در تعداد دفعات ادرار کردن از شما می پرسد. پس از آن آزمایش فیزیکی را انجام می دهد.

  • همچنین تست های زیر بر روی شما انجام می شود:
  • تست های خون جهت مشاهده مقدار مواد زائد تولید شده در خون
  • تست های ادرار جهت کنترل نقص کلیه
  • تست های تصویربرداری مثل اولتراسوند جهت مشاهده کلیه شما توسط پزشک
  • نمونه برداری کلیه که در آن بافت از کلیه جهت ارسال به آزمایشگاه و تعیین مشکلات کلیه شما برداشته می شود.

درمان بیماری کلیه :

برخی انواع بیماری های کلیه قابل درمان هستند. اهداف این درمان ها، سهولت تشخیص علائم، جلوگیری از پیشرفت بیماری و کاهش عوارض می باشد. در برخی موارد درمان به بازیابی بخشی از عملکرد کلیه کمک می کند. هیچ درمانی برای بیماری مزمن کلیه وجود ندارد.

طرحی که شما و پزشکتان بر روی آن تصمیم گیری می کنید، به علت بیماری کلیه وابسته است. در برخی موارد، حتی وقتی علت موقعیت کنترل می شود، بیماری کلیه بدتر می شود.

وقتی کلیه نتواند مواد زائد را دفع کند، شما درمان مرحله نهایی بیماری کلیه را دریافت می کنید. این درمان شامل موارد زیر می باشد:

دیالیز : مایعات زائد و اضافی در زمانی که کلیه دیگر قادر به انجام این کار نمی باشد، از بدن شما جدا می شود.

پیوند کلیه : جراح کلیه شما را با کلیه یک فرد دهنده، تعویض می کند. پس از این روند شما برای بقیه عمر، به منظور اطمینان از پس نزدن کلیه توسط بدن تان باید دارو مصرف کنید.